Trump stapt uit klimaatakkoord

Verslag bijeenkomst gevolgen Amerikaanse verkiezingen

Op 13 december organiseerde de werkgroep Internationale Samenwerking samen met de Europawerkgroep en DWARS een bijeenkomst over de gevolgen van de Amerikaanse verkiezingen en wat de Trump voor invloed gaat hebben op de relatie tussen Amerika en Nederland/Europa.

De eerste gast spreker was Morgan Henley, werkzaam bij de EGP in Brussel. Zij schetste een korte vergelijking tussen de Amerikaanse Groenen en de Groenen in Nederland/Europa, waarbij een paar opvallende verschillen aan het licht kwamen. Voornamelijk dat de Amerikaanse Groenen meteen proberen naar de top te stoten zonder dat ze een supporters base op lokaal niveau proberen op te bouwen. Waar Groene partijen in Europa juist lokaal beginnen en zo momentum opbouwen om uit eindelijk een duurzamer succes te creëren.  Dit creëert tevens een giftige mythe. Aangezien de Amerikaanse Groenen geen realistische optie zijn maar toch een paar procent van de democratische stemmen pakken krijgen zij in feite de schuld voor de overwinning van Trump.

De tweede gast was Joost Lagendijk, oud Europees parlementariër van GroenLinks, die sprak over de mogelijke gevolgen voor de Europees-Amerikaanse verhoudingen. Er wordt nog veel gegokt omdat nog niet helemaal zeker is wat er nu staat te gebeuren. Maar om te beginnen zijn er mogelijk kansen, met name als Trump echt gaat investeren in de Amerikaanse infrastructuur. Tegelijkertijd gaat TTIP van de baan, dus ook hier profiteren wij mogelijk.

Daar staat tegenover dat Trump waarschijnlijk een ramp voor het klimaat wordt, met maar weinig investeringen in duurzame energie. Europa zou zich dus mogelijk meer tot China moeten wenden om een globaal duurzaam regime te creëren. Tevens kunnen we verwachten dat Trump minder actief wordt in Syrië en Rusland nog meer zijn gang zal laten gaan. Dit betekent mogelijk ook dat Trump verder niet geeft om wat er in Oekraïne gebeurt, de Krim zal in Russische handen blijven en de oorlog zal mogelijk verder door kunnen gaan. Dit soort instabiliteit is voor Europa een gigantisch probleem. Turkije zal mogelijk ook meer richting Rusland gaan.

We zien dat liberale democratieën het erg slecht doen in de wereld. Met Trump aan de macht gaan we mogelijk meer aanvallen op vrije media, onafhankelijke rechtspraak en mensen rechten zien. Het is maar zeer de vraag of de EU hier iets tegen kan doen.

De derde en laatste gast was Bram Boxhoorn van de Atlantische Commissie die naar de gevolgen voor de EU-NAVO relatie keek. Hij stelt dat er een nieuw bipolair systeem aan het opkomen is, waarin Europa eigenlijk nauwelijks meer een rol zal spelen. China en Amerika zijn de twee grote machtsblokken. Maar ondanks de verminderde rol van Europa is de NAVO nog steeds een nuttig instrument en ook nog eens veel sterker dan vroeger, dankzij de crisis management clausule. Dit maakt het mogelijk om de NAVO op diverse manieren in te zetten.

Daarentegen moeten wij de EU niet gaan zien als mogelijke competitie voor of van de NAVO. Daarvoor zijn niet de juiste instrumenten en mogelijkheden aanwezig. Europa mist de capaciteit om op dezelfde manier op te treden als wat mogelijk is binnen de NAVO.

De NAVO heeft echter wel een aantal problemen. Het zit met een onwillige leider en daarnaast heeft het idee van ‘Coalition of the Willing’ zoals in Irak de onderlinge band tussen NAVO leden en Amerika verzwakt en ondermijnd. Dit wordt verder ondermijnd door Trump die zegt dat de VS mogelijk artikel 5 gaat negeren als dat nodig is. Daarnaast is ook de financiering van de NAVO een zwak punt. Hierbij speelt een rol dat Europa met name gebruik maakt van de NAVO als ‘security consumer’ terwijl het de Amerikanen voornamelijk geld kost als ‘security provider’. De verkiezing van Trump zorgt voor meer druk op regeringsleiders om meer aan defensie uit te geven en zo de kosten iets eerlijker te verdelen.

Dit leidt mogelijk tot een Europese ‘defensie pilaar’ binnen het Europese systeem. Meer samenwerking tussen Europese landen op het gebied van defensie en veiligheid leidt hopelijk tot meer effectiviteit vanuit Europa op gebied van defensie.  

 

Geschreven door: Michiel van der Sijs